در حال بارگذاری
سایز فونت: 1 2 3      
صفحه اول  >> نشریه >> شماره 1636 - تاریخ 1399/10/22 >> حدیث روز
روزنامه گویه - «تمرین بُردباری»
«تمرین بُردباری»
قال امیر المؤمنین على (علیه السّلام): «إِنْ لَمْ تَکنْ حَلِیماً فَتَحَلَّمْ فَإِنَّهُ قَلَّ مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ إِلَّا أَوْشَک أَنْ ...


محمد رضا متقی
«تمرین بُردباری»
قال امیر المؤمنین على (علیه السّلام): «إِنْ لَمْ تَکنْ حَلِیماً فَتَحَلَّمْ فَإِنَّهُ قَلَّ مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ إِلَّا أَوْشَک أَنْ یکونَ مِنْهُم‏‏».1
از حضرت علی (علیه السلام) نقل شده که فرمودند:«اگر حلیم و بردبار نیستى، خود را به بردبارى و حلیم بودن بزن؛ چرا که هیچ‎کس خود را شبیه قومى نمى‎سازد، مگر این‎که امید است از آنان باشد».
امام (علیه السلام) در این کلام نورانی، راه رسیدن به حلم و بردباری را که یکی از برجسته‎ترین فضایل اخلاقی است، بیان مى کند. بسیاری از افراد جامعه داراى این صفت نیستند، اما با وادارنمودن خود به‎این صفت، آرام آرام آن را در درون خویش نهادینه می‎کنند؛ به‎عنوان مثال: حادثه خشم‎آورى رخ مى‎دهد و شخص عصبانى مى‎شود و از درون مى‎جوشد و مى‌خروشد، ولى در عین حال خودش را کنترل نموده، قیافه‎اى آرام؛ مانند حلیمان و بردباران به‎خود می‌گیرد. این کار در مرتبه اول ممکن است بسیار مشکل باشد، ولى هرچه تکرار شود، آسان‎تر مى‎شود تا زمانى که انسان به‎آن عادت نموده، تبدیل به‎حالت و سپس تبدیل به‎ملکه مى‎شود.
البته همه مکارم اخلاقی را مى‎توان از این راه به‎دست آورد و این همان چیزى است که روانشناسان پس از قرن‎ها که معصومان (علیهم السلام) به‎آن دستور داده‎اند، به آن رسیده و بر آن اصرار دارند و آن را یکى از طرق رفع نقایص روانى مى‎شمارند.
راه دیگری نیز براى تحصیل این صفت مهم اخلاقى گفته شده و آن، مطالعه سیره و روش پیشوایان بزرگ دین مخصوصاً رسول اکرم و امامان معصوم (علیهم السلام) و پس از ایشان، علمای اسلام است. در حدیثى از پیامبر اکرم (صلى الله علیه و آله) نقل شده است: «روزى مرد عربى خدمت حضرت رسول آمد و عباى ایشان را گرفت و به‎شدت کشید؛ به‎گونه‏اى که اثر آن روى گردن مبارک حضرت آشکار شد. سپس گفت: اى محمد! از آن مال خدا که نزد تو است چیزى به‎من بده. آن‎حضرت نگاهى به او کرده و خندیدند، سپس دستور دادند چیزى به‎او بخشیدند (و از خود هیچ عکس‎العمل خشنى در برابر او ظاهر نساختند) و این نشانه حلم فوق‎العاده آن‎حضرت است».2
هم‎چنین مرحوم کلینى در کتاب شریف کافى بابى را به‎عنوان «باب الحلم» عنوان کرده است. یکی از احادیثی که در آن‎جا نقل نموده، این است: امام صادق (علیه السلام) خدمت‏کارى داشتند که او را دنبال کارى فرستادند، ولى مدتى گذشت و نیامد. امام (علیه السلام) در جست‎وجوى وى برآمدند، دیدند در گوشه‎اى خوابیده است. آن‎حضرت با صبوری بالاى سر غلام نشسته و او را باد مى‎زدند تا زمانى که بیدار شد. پس امام (علیه السلام) به‎او فرمودند: «یا فُلَانُ وَ اللَّهِ مَا ذَلِک لَک تَنَامُ اللَّیلَ وَ النَّهَارَ لَک اللَّیلُ وَ لَنَا مِنْک النَّهَار»؛ «اى غلام! به‎خدا سوگند این سزاوار تو نیست، تو هم شب را مى‎خوابى، هم روز را، شبت براى خودت باشد و روزت براى ما».3
جابر نقل مى‏کند که امیرمؤمنان (علیه السلام) شنیدند مردى «قنبر» را دشنام مى‎دهد و او مى‎خواهد به‎او پاسخ دهد. آن‎حضرت قنبر را صدا زده و فرمودند: «مَهْلًا یا قَنْبَرُ دَعْ شَاتِمَک مُهَاناً تُرْضِ الرَّحْمَنَ وَ تُسْخِطِ الشَّیطَانَ وَ تُعَاقِبْ عَدُوَّک فَوَ الَّذِی فَلَقَ الْحَبَّةَ وَ بَرَأَ النَّسَمَةَ مَا أَرْضَى الْمُؤْمِنُ رَبَّهُ بِمِثْلِ الْحِلْمِ وَ لَا أَسْخَطَ الشَّیطَانَ بِمِثْلِ الصَّمْتِ وَ لَا عُوقِبَ الْأَحْمَقُ بِمِثْلِ السُّکوتِ عَنْهُ»؛ «قنبر آرام باش. دشنام دهنده‏ات را خوار و سرشکسته رها کن که سبب خشنودى خدا و خشم شیطان مى شود و این مجازاتى است براى دشمن تو، قسم به‎خدایى که دانه را شکافت و خلایق را بیافرید، مؤمن، پروردگار خود را با چیزى همانند بردبارى و گذشت، خشنود نکرد و شیطان را با حربه‎اى؛ چون خاموشى به‎خشم نیاورد و احمق به‎چیزى؛ مانند سکوت در مقابل او مجازات نشد».4
*********************
1. شریف الرضى، محمد بن حسین‏، نهج البلاغه، محقق / مصحح: فیض الإسلام‏، سید علی نقی، ص 501، ناشر: هجرت‏، چاپ اول، قم‏، 1414 ق.
2. مجلسى، محمد باقر، بحار الأنوار، محقق / مصحح: جمعى از محققان،‏ ج 16، صفحه 230، ناشر: دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، بیروت، 1403 ق
3. کلینى، محمد بن یعقوب، کافی، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر و آخوندى، محمد، ج 2، ص 251، ناشر: دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم‏، تهران، 1407 ق.‏
4. مفید، محمد بن محمد، امالی، محقق / مصحح: استاد ولى، حسین و غفارى، على اکبر، ص 118، ناشر: کنگره شیخ مفید، قم‏، چاپ اول‏، 1413 ق.

نویسنده: ---
تاریخ: 1399/10/24
موضوع: حدیث روز

نظرات
نام
پست الکترونیکی
وب سایتhttp://
متن
کد امنیتیکد
تکرار کد امنیتی حساس به حروف کوچک و بزرگ

منوی نشریه
شماره های پیشین
تاریخ: 1399/11/5
تاریخ: 1399/11/4
تاریخ: 1399/11/1
بایگانی
منو
جستجو
جستجو
آگهی
کنتور
امروز:
   بازدید: 19,274
   صفحات مرور شده: 19,327
روز گذشته:
   بازدید: 26,270
   صفحات مرور شده: 26,316
جمع کل:
   بازدید: 18,211,042
   صفحات مرور شده: 20,740,383

طراحی و راه اندازی وب سایت: رسانه پرداز