در حال بارگذاری
سایز فونت: 1 2 3      
صفحه اول  >> نشریه >> شماره 1681 - تاریخ 1400/1/15 >> حدیث روز
روزنامه گویه - «طبیعت در اسلام»
«طبیعت در اسلام»
قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام): «.. اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ ...


قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام): «.. اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِم‏ اَطیعُوا اللّهَ وَ لا تَعْصَوْهُ ...».1
امیر المؤمنین (علیه السلام) فرمودند: «... درباره بندگان، بلاد و شهرها از خداوند بترسید، (مبادا بر کسی ستم کنید و به‎ویرانی و تبه‎کاری زمین در بلاد و شهرها اقدام کنید) که همه شما مسئول هستید و مورد پرسش قرار می‎گیرید، حتی درباره زمین‌‎ها و چهارپایان (که به‌چه دلیل مزارع و جنگل‌ها را از بین بردید، شهرها و خانه‌ها را ویران نمودید، و حیوانات زبان بسته را مورد اذیت و آزار قرار دادید، از خداوند اطاغت کنید و مرتکب معصیت نسبت به پروردگار نشوید ...».
در این خطبه شریف به‎گونه‎ای از «محیط زیست» حمایت شده که همانند آن در هیچ مکتب بشری دیده نشده است.
محیط زیست سالم یکی از نعمت‎های الهی و بخشی از نظام خلقت بوده که ریشه در جهان‎بینی توحیدی دارد؛ یعنی جهان و هر آن‎چه که در او است، تصویری از قدرت خداوند واحد است؛ به‎همین دلیل است که در اسلام هرگونه رفتاری که منجر به فساد در عرصه محیط زیست شود، نهی شده است؛ چرا که خداوند بارها در قرآن کریم درباره ایجاد فساد در روی زمین هشدار داده است.
بی‎شک تمامی مسلمانان می‌دانند که زمین ارثیه‌ای است که از جانب خداوند به‎بندگان صالحش وعده داده شده؛ لذا این تکلیف بر آنان است که آن را پاک نگه‎داشته و در امانتی که بر عهده‌ آنان است، خیانت نورزند. خداوند هم‎چنین انسان را به‌آبادکردن زمین سفارش می‌کند و در آیه 61 سوره هود می‎فرماید: « ای قوم! او خدایی است که شما را از زمین بیافرید و عمران و آبادانیش را به‎شما واگذاشت».
در قرآن کریم، علاوه بر این‎که ۷۵۰ آیه به‎پدیده‎های طبیعی اشاره دارد، بیش از دَه درصد آیات این کتاب نیز به‎طبیعت اختصاص یافته است. به‎این صورت، قرآن از زوایای گوناگون به‎طبیعت نگریسته و به‎برخی از پدیده‎های طبیعی نیز سوگند یادکرده است. سوگند به‎انجیر و زیتون، سوگند به‎صبح، سوگند به‎سپیده‎دم، سوگند به‎ستارگان و ...، از جمله این سوگندها است.
نکته مهمی که در قرآن در رابطه با طبیعت وجود دارد، این است که خداوند پیوسته تاکید داشته بندگانش در طبیعت و چیزهایی که می‎بینند، بیاندیشند. بنابراین روزهای بهاری و علی‎الخصوص روز سیزدهم فروردین که روز طبیعت نام دارد، فرصت خوبی برای اندیشیدن درباره طبیعت و به‎طورکلی آفریده‎های خدا در روی زمین است.
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) درباره حفظ طبیعت حتی در حال جنگ، به‎مجاهدان اسلام سفارش می‎فرمودند: حیوانات را بی‎جهت کشتار نکنند: «... وَ لَا تُحْرِقُوا النَّخْلَ، وَ لَا تُغْرِقُوهُ بِالْمَاءِ، وَ لَا تَقْطَعُوا شَجَرَةً مُثْمِرَةً، وَ لَا تُحْرِقُوا زَرْعاً ... وَ لَا تَعْقِرُوا مِنَ الْبَهَائِمِ مِمَّا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ إِلَّا مَا لَابُدَّ لَكُمْ مِنْ أَكْلِه‏ ...»؛2 «... هیچ نخلی (درخت خرمایی) را آتش نزنید و آن‎را در آب غرق نکنید، هیچ درخت ثمردهی را قطع نکنید، هیچ زراعتی را آتش نزنید؛ ... هیچ چهارپایی را که گوشت آن قابل خوردن باشد، از بین نبرید مگر آن‏که برای خوردن به‎آن نیاز داشته باشید...».
در جای دیگری نیز فرموده‎اند: «لاتَأْتُوا الْفِراخَ فی اَعْشاشِها وَ لاَالطَّیْرَ فی مَنامِهِ حَتّی یَصْبَحَ»؛3 «به لانه جوجه‎ها حمله نکنید و در هنگام استراحت آن‎ها، خواب و آسایش آن‎ها را از بین نبرید تا آن‎که صبح طلوع کند».
اسلام به‎قدری به طیور و حیوانات و جنبنده‌ها اهمیت داده که در کتاب‎های حدیثی بابی به احکام و قوانین مربوط به‎حیوانات و جانداران اختصاص داده شده است و با مراجعه و دقت در آن‎ها در می‎یابیم که اسلام درباره محیط زیست و رعایت حقوق جانداران و حفاظت از آن‎ها تا چه اندازه حساسیت نشان داده است.
******************
1. شریف الرضى، محمد بن حسین‏، نهج البلاغه، محقق / مصحح: فیض الإسلام‏، سید علی نقی، ص 242، ناشر: هجرت‏، چاپ اول، قم‏، 1414 ق.
2. کلینى، محمد بن یعقوب، کافی، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر و آخوندى، محمد، ج 5، ص 29، ناشر: دار الکتب الإسلامیة، چاپ: چهارم‏، تهران، 1407 ق.
3. کافی، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر و آخوندى، محمد، ج 6، ص 216.

نویسنده: ---
تاریخ: 1400/1/18
موضوع: حدیث روز

نظرات
نام
پست الکترونیکی
وب سایتhttp://
متن
کد امنیتیکد
تکرار کد امنیتی حساس به حروف کوچک و بزرگ

منوی نشریه
شماره های پیشین
تاریخ: 1400/2/22
تاریخ: 1400/2/21
تاریخ: 1400/2/20
بایگانی
منو
جستجو
جستجو
آگهی
کنتور
امروز:
   بازدید: 14,877
   صفحات مرور شده: 14,883
روز گذشته:
   بازدید: 42,538
   صفحات مرور شده: 42,559
جمع کل:
   بازدید: 21,097,298
   صفحات مرور شده: 23,714,111

طراحی و راه اندازی وب سایت: رسانه پرداز